ตะเลงพ่าย
(ตอนที่ ๔ พระนเรศวรทรงปรารภเรื่องตีเมืองเขมร)
โคลง ๔
| ๑๕๙ป่างนั้นนฤเบศเบื้อง | บูรพา ภพแฮ |
| เฉลิมพิภพอโยธยา | ยิ่งผู้ |
| พระเดชดั่งรามรา | ฆพเข่น เข็ญเฮย |
| ออกอเรนทร์รั่วรู้ | เร่งร้าวราญสมร ฯ |
| ๑๖๐ภูธรสถิตท้อง | โรงธาร ท่านฤๅ |
| เถลิงภิมุขพิมาน | มาศแต้ม |
| มนตรีชุลีกราน | กราบแน่น เนืองนา |
| บัดบดีศวรแย้ม | โอษฐ์เอื้อนปราศรัย ฯ |
| ๑๖๑ไต่ถามถึงทุกข์ถ้อย | ทวยชน |
| ต่างสนองเสนอกล | แก่ท้าว |
| พระดัดคดีดล | โดยเยี่ยง ยุกดิ์นา |
| เย็นอุระฤๅร้าว | ราษฎร์ร้อนห่อนมี ฯ |
| ๑๖๒นฤบดีดำรัสด้วย | การยุทธ์ |
| ซึ่งจักยอกัมพุช | แผ่นโพ้น |
| พลบกยกเอาอุต | ดมโชค ชัยนา |
| นับดฤษถีนี้โน้น | แน่นั้นวันเมือ ฯ |
| ๑๖๓พลเรือพลรบท้อง | ทางชลา |
| เกณฑ์แต่พลพารา | ปักษ์ใต้ |
| ไปตีพุทไธธา | นีมาศ เมืองเฮย |
| ตีป่าสักเสร็จให้ | เร่งล้อมขอมหลวง ฯ |
| ๑๖๔พระห่วงแต่ศึกเสี้ยน | อัสดง |
| เกรงกระลับก่อรงค์ | รั่วหล้า |
| คือใครจักคุมคง | ควรคู่ เข็ญแฮ |
| อาจประกันกรุงถ้า | ทัพข้อยคืนถึง ฯ |
| ๑๖๕พระพึงพิเคราะห์ผู้ | ภักดี ท่านนา |
| คือพระยาจักรี | กาจแกล้ว |
| พระตรัสแด่มนตรี | มอบมิ่ง เมืองเฮย |
| กูจักไกลกรุงแก้ว | เกลือกช้าคลาคืน ฯ |
| ๑๖๖เยียวพื้นภพแผ่นด้าว | ตกไถง |
| ริพิบัติพูนภัย | เพิ่มพ้อง |
| สูกันนครใจ | ครอเคร่า กูเฮย |
| กูจักพลันคืนป้อง | ปกหล้าแหล่งสยาม ฯ |
| ๑๖๗สงครามพึ่งแผกแพ้ | เสียที |
| แตกเมื่อต้นปีไป | ห่อนช้า |
| บร้างกระลับมี | มาขวบ นี้เลย |
| มีก็มีปีหน้า | แน่แท้กูทาย ฯ |
| ๑๖๘ทั้งหลายสดับถ้อยท่าน | บรรหาร หนเฮย |
| ยังบ่เยื้อนสนองสาร | ใส่เกล้า |
| บัดทูตนครกาญ | จนถับ ถึงแฮ |
| พระยาอมาตย์นำเฝ้า | บอกเบื้องเคืองเข็ญ ฯ |
ร่าย
๑๖๙ไทธเห็นลักษณ์ข่าวสาร เอื้อนโองการให้อ่าน หว่านยุบลเบิกอรรถ บัดเขาอ่านเสนอไท ในลักษณะนั้นว่า ข้าพระพุทธเจ้าผู้รั้ง ทั้งกรมการทั่วตน ด้าวกาญจนบุรี ศรีสวัสดิบุเรศ ขอโอนเกศวันทนา แด่ออกญามหาด ขานข้อราชดัสกร ทูลภูธรผ่านถวัลย์ เพื่อรามัญผ้ายพล ดลประเวศสีมา ผู้เป็นนายกไสร้ คือหน่อไท้อุปราช ยาตรพยุหแสนยา ยลโยธาทวยหาญ ประมาณห้าสิบหมื่น ดูดาษดื่นแดนดง ตรงข้ามน้ำลำกระเพิน เดินโดยสะพานเรือกรัด ตัดเข้ากาญจนบุเรศ ข้าคุมเขตเหลือป้อง ขอสมเด็จพี่น้อง ท่านรู้ข่าวเข็ญ เทอญนา ฯ
สดับเบื้องบอกรงค์ ฯ
๑๗๑ ธให้หาองค์น้องท้าว แถลงยุบลเหตุห้าว
ท่านแจ้งทุกอัน แลนา ฯ
ตอนที่ ๓ พระมหาอุปราชายกทัพเข้าเมืองกาญจนบุรี
ตอนที่ ๔ พระนเรศวรทรงปรารภเรื่องตีเมืองเขมร
ตอนที่ ๕ สมเด็จพระนเรศวรทรงเตรียมการสู้ศึกมอญ
ตอนที่ ๖ พระนเรศวรทรงตรวจเตรียมทัพ
ตอนที่ ๗ พระมหาอุปราชาทรงปรึกษาการศึกแล้วยกทัพเข้าปะทะหน้าของไทย
ตอนที่ ๘ ทัพหน้าไทยถอยไม่เป็นกระบวน
ตอนที่ ๙ ทัพหลวงเคลื่อนพล ช้างทรงพระนเรศวรและพระเอกาทศรถฝ่าเข้าไปในกองทัพข้าศึก
ตอนที่ ๑๐ ยุทธหัตถี และชัยชนะของไทย
ตอนที่ ๑๑ พระนเรศวรทรงสร้างสถูปและปูนบำเหน็จทหาร
ตอนที่ ๑๒ สมเด็จพระวันรัตขอพระราชทานอภัยโทษ
