ตอนที่ ๑๑ พระนเรศวรทรงสร้างสถูปและปูนบำเหน็จทหาร - ตะเลงพ่าย - ลิลิตตะเลงพ่าย

 

ย้อนกลับ

ตะเลงพ่าย

(ตอนที่ ๑๑ พระนเรศวรทรงสร้างสถูปและปูนบำเหน็จทหาร)




โคลง ๔

๓๓๒ราชาชัเยศอื้นโองการ
รังสฤษฏ์พระสถูปสถานที่มล้าง
ขุนเข็ญคู่รำบาญสวมศพ ไว้แฮ
หนตระพังตรุสร้างสืบหล้าแหล่งเฉลิม ฯ

          ร่าย

          ๓๓๓เสร็จเริ่มรณแล้วไสร้ ธให้เจ้าเมืองมล่วน ถ้วนทั้งคชหมอควาญ จำทูลสารเสียรงค์ องค์อุปราชเอารส ขาดคอคชลาญชีพ รีบเร็วยาตรอย่าหึง ไปแจ้งอึงกฤษฎาการ แด่มหิบาลผู้เผ้า เจ้าแผ่นภพหงสา แล้วธให้คลาพยุหทัพ กลับคืนครองครอบเหล้า เถลิงอยุธยเย็นเกล้า ทั่วถ้วนทวยสยาม สิ้นนา ฯ

โคลง ๔

๓๓๔กรุงรามฤทธิ์เฟื่องฟ้าฟูภพ
ตระบัดบพิตรปรารภชอบพ้น
เจ้ารามราฆพคงคู่ เสด็จนา
ตำแหน่งกลางช้างต้นต่อด้วยดัสกร ฯ
๓๓๕กุญชรวรพ่าห์ท้ายเถลิงงาน
องค์อนุชนฤบาลบั่นเสี้ยน
ขุนศรีคชคงชาญชัเยศ ยิ่งนา
สนองบาทยาตรยุทธ์เที้ยนเพื่อนไท้ในรณ ฯ
๓๓๖สองผจญอริราชด้วยโดยเสด็จ
คุณขอบตอบบำเหน็จท่านให้
ครบเครื่องอุปโภคเสร็จทุกสิ่ง สรรพแฮ
เงินและทองทาสใช้อีกทั้งทวยเชลย ฯ
๓๓๗แล้วเผยพจนารถซั้นบรรหาร
ยกชอบกอบบำนาญที่ม้วย
นายมหานุภาพควาญกลางคช หนึ่งนา
หมื่นภักดีศวรด้วยศึกสู้เสียตน ฯ
๓๓๘บัดดลดำรัสให้ปูนยศ
ทรัพย์สิ่งศรีสำรดทั่วทั้ง
บุตรทารท่านแทนทดความชอบ เขานา
สมที่ภักดีตั้งต่อเหง้าเผ่าเฉลิม ฯ

          ร่าย

          ๓๓๙เพิ่มบำเหน็จเสร็จไซร้ ธให้เชิญพระอัยการศึก ปรึกษาโทษขุนทัพ สรรพทั้งมวลหมู่มาตย์ ว่าอริราชริปู ยกพยูหเหยียบเขต ประเวศชานเวียงชัย พระบาทไทธทั้งสอง ปองพระศาสน์อำรุง ผดุงชุมชีทวิชาติ ทั่วทวยราษฎร์ประชา ไป่ระอาออกท้อ ข้อลำเค็ญพระองค์ ทรงพระอุตสาหภาพ เสด็จปราบราชอรี ปวงมนตรีนายทัพ สรรพทุกตนทุกตัว กลัวอเรนทร์เหลือล้น พ้นยิ่งพระราชอาชญา ไป่ยาตราพลขันธ์ ทันเสด็จด้าวรณรงค์ มละสารทรงสองเต้า เข้าท่ามกลางปัจนึก ถึงสู้ศึกหัสดี มีชัเยศเสร็จสรรพ โทษขุนทัพทั้งมวล ควรประการใดไสร้ โดยระบอบแบบไว้ แต่เบื้องโบราณ รีตนา ฯ

โคลง ๔

๓๔๐โองการท่านสั่งให้ปรึกษา
โทษทุกทวยมาตยาทั่วผู้
ลูกขุนรับบัญชาเชิญกฎ ออกเอย
ค้นขนบจบเจนรู้รีตตั้งแต่ปาง ฯ
๓๔๑วางบทปรากฏอ้างอัยการ เศิกแฮ
พบราชกฤษฎีกาขานโทษไว้
เกณฑ์ใครควบในงานยุทธยาตร พระนา
ไปบ่ทันเสด็จไสร้สู่สู้ศึกผจญ ฯ
๓๔๒ตนนั้นอุกฤษฏ์แท้โทษา
ถึงประหารชีวาวอดม้วย
จงเห็นประจักษ์ตาตามโทษ เขาแฮ
ใครอย่าดูเยี่ยงด้วยดั่งนี้แหนงตาย ฯ

โคลง ๒

๓๔๓ถวายพิพากษาซั้นดำรัสโดยเหตุหั้น
แห่งเบื้องบันทึก โทษนา ฯ
๓๔๔คำนึงนึกบาปใกล้วันบัณรสีไซร้
จวบเข้าควรงด หน่อยนา ฯ
๓๔๕กำหนดพรุกเพ็ญแท้พันธนาไว้แล้
ตรุตรึ้งตรากขัง มั่นนา ฯ

โคลง ๓

๓๔๖ตั้งแต่ปาฏิบทล่วงอุโบสถเสร็จแล้ว
เร่งสฤษฏ์โทษอย่าแคล้วคลาดด้าวดำเนิน บทนา ฯ


___________________________________________

        ตอนที่ ๑ เริ่มร่ายบทกวี

ตอนที่ ๒ เหตุการณ์ทางเมืองมอญ

ตอนที่ ๓ พระมหาอุปราชายกทัพเข้าเมืองกาญจนบุรี

ตอนที่ ๔ พระนเรศวรทรงปรารภเรื่องตีเมืองเขมร

ตอนที่ ๕ สมเด็จพระนเรศวรทรงเตรียมการสู้ศึกมอญ

ตอนที่ ๖ พระนเรศวรทรงตรวจเตรียมทัพ

ตอนที่ ๗ พระมหาอุปราชาทรงปรึกษาการศึกแล้วยกทัพเข้าปะทะหน้าของไทย

ตอนที่ ๘ ทัพหน้าไทยถอยไม่เป็นกระบวน

ตอนที่ ๙ ทัพหลวงเคลื่อนพล ช้างทรงพระนเรศวรและพระเอกาทศรถฝ่าเข้าไปในกองทัพข้าศึก

ตอนที่ ๑๐ ยุทธหัตถี และชัยชนะของไทย

ตอนที่ ๑๑ พระนเรศวรทรงสร้างสถูปและปูนบำเหน็จทหาร

ตอนที่ ๑๒ สมเด็จพระวันรัตขอพระราชทานอภัยโทษ