พระราชวังบวร
วังซึ่งเปนที่พระมหาอุปราชเสด็จอยู่นั้น เรียกว่าวังจันทรเกษม มีกำแพง ๒ ชั้นเหมือนวังหลวง กำแพงชั้นนอกสูง ๗ ศอก มีชานสำหรับพลทหารประจำน่าที่หนา ๒ ศอก วัดแนวกำแพงโดยรอบได้ ๒๔ เส้นมีประตูใหญ่ขนาดกว้าง ๔ ศอก ๖ ประตู ประตูน้อย ๒ ประตู รวม ๘ ประตู ส่วนพระราชมณเฑียรของพระมหาอุปราชนั้น ข้างน่ามีท้องพระโรงสำหรับเปนที่เฝ้าหลัง ๑ (ต่อท้องพระโรงเข้าไป) มีพระวิมาน ๓ หลัง อยู่ทางทิศเหนือหลัง ๑ ทิศใต้หลัง ๑ ทิศตวันออกหลัง ๑ หลังตวันออกตวันตกยาวตามเหนือไปใต้ อีกหลัง ๑ นั้นยาวตวันออกไปตวันตก หลังตวันออกตวันตก ๒ หลัง หลังคาทำเปน ๒ ชั้น แต่หลังใต้นั้น หลังคาทำเปน ๓ ชั้น ที่ประทับพระมหาอุปราชทุกหลังนี้สลักปิดทอง แต่ภายในทาแดง ตำหนักหลังใต้ เรียกว่าพระที่นั่งพิมานรัฐยา หลังตวันตกตวันออก เรียกพระปรัส ตั้งราชบัลลังก์ที่พระที่นั่งพิมานรัฐยา ที่ชลาข้างน่ามีทิมพัก ๒ หลัง มีคลังหลัง ๑ โรงช้าง ๒ หลัง โรงม้า ๒ หลัง สระน้ำสระ ๑
(แผนที่กรุงเก่าที่กล่าวในหนังสือนี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่มีผู้ใดจะสอบได้ดีเท่าพระยาโบราณราชธานินทร์ จึงได้วานพระยาโบราณราชธานินทร์สอบ ได้เค้าความเปนจริงโดยมาก แต่ที่กล่าวในหนังสือเรื่องนี้พลาดพลั้ง เช่นผิดทิศแลผิดชื่อก็มีหลายแห่ง จะเปนด้วยพม่าผู้จดคำให้การ หรือที่คัดเขียนต่อมาไม่รู้ จึงผิดพลาดไป.)
_________________________________________________
ภาคที่ ๒ ว่าด้วยตำนานแลทำเนียบต่างๆ
ตำนานของพระมหากษัตริย์แต่โบราณ
ชื่อวัด (พระอารามหลวง) ในกรุงศรีอยุทธยา
พระราชวังบวร
ชื่อปืนใหญ่สำหรับกรุงศรีอยุทธยา
